DomekIOgrodek.pl
próchnica glebowa

Pixabay/Free-Photos

Próchnica glebowa – jak powstaje i do czego służy

22 Czerwca 2021

Autor tekstu:

Weronika Dadok

Udostępnij:

Próchnica glebowa, nazywana inaczej humusem (od procesu rozkładu - humifikacji), jest
kluczowym składnikiem żyznej gleby. Ta naturalna mieszanka lubiana przez większość
gatunków roślin sprawia, że rosną one szybciej i kwitną bujniej.
Dowiedz się, jak powstaje próchnica glebowa i jak ją wykorzystać w ogrodzie.

Próchnica glebowa – jak powstaje?
Humus to część organiczna gleby powstała w większości z roślin, np. liści, gałęzi, suchej
trawy, owoców, ale również z rozłożonych przez glebowe mikroorganizmy szczątek
zwierząt i ich odchodów. Próchnica glebowa jest dodatkowo wzbogacana przez grzyby,
bakterie i dżdżownice żerujące na szczątkach.
Najważniejsze pierwiastki zawarte w humusie to:
 Azot – niezbędny do budowania tkanek roślin, wpływający na ich prawidłowy
rozwój i zieloną barwę, wydłużający proces wegetacji.
 Wapń – wchodzący w skład ścian komórkowych roślin, wpływający na rozwój
korzeni i budowę owoców, nadający roślinom wytrzymałość.

Aż 80% organicznej gleby składa się właśnie z próchnicy, która z kolei dzieli się na
prehumus, który jest nie do końca zhumifikowanymi szczątkami oraz humus, będący
szczątkami w stopniu zaawansowanym. W rolnictwie to właśnie humus jest nazywany
prawdziwą próchnicą glebową.
Proces powstawania próchnicy nie zależy wyłącznie od mikroorganizmów, ale również od
działalności człowieka na danym terenie, od ukształtowania terenu, panującego klimatu
oraz ilości czasu, który upłynie.
Wyróżnia się trzy typy próchnicy glebowej:
 Mor – próchnica glebowa występująca w lasach liściastych;
 Moder – próchnica glebowa w lasach mieszanych i na terenach górzystych;
 Mull – próchnica występująca w glebach uprawnych i czarnoziemach.
Często do gleby jest wprowadzany np. obornik, kompost czy słoma, które wpływają w
określony sposób na skład próchnicy glebowej.
Występuje również humus wodny, występujący w warunkach wilgotnych, dzielący się na
próchnicę murszową, torfową i gytiową.

Próchnica glebowa – czemu służy?

Obecność próchnicy glebowej jest kluczowa dla prawidłowego rozwoju wielu gatunków
roślin.
Sprawia, że związki mineralne, przede wszystkim azot i potas, są wolniej wypłukiwane z
gleby, co sprawia, że rosnące w niej rośliny nie cierpią na niedobory potrzebnych
składników odżywczych.
Rośliny takie mogą bez przeszkód pobierać związki mineralne z podłoża, co przekłada się
korzystnie na ich wzrost, rozwój, kwitnienie czy owocowanie.
Można więc powiedzieć, że próchnica glebowa decyduje o żyzności i urodzajności
podłoża.
Próchnica ma również zdolność do zatrzymywania wody w glebie i hamowania rozwoju
niektórych zagrażających roślinom patogenów.
Gleba bogata w próchnicę jest lepka, porowata, zwięzła, szybciej się nagrzewa i ma
większą pojemność wodną.
Naturalna materia organiczna tworzy się bardzo długo, nawet kilkaset lat, jest zatem
bardzo cenna dla rolników i ogrodników. Niestety Polska nie jest bogata w próchnicę
glebową, mamy jej zaledwie 0,6-6%, w zależności od regionu, co w porównaniu do innych
krajów Unii Europejskiej nie jest szczególnym wynikiem.
Gleba ubożeje w próchnicę głównie w wyniku coraz mniejszej liczby hodowli roślin
wieloletnich i międzyplonów, a zwiększenia się liczby tzw. monokultur, co oznacza brak
różnorodności.

Próchnica glebowa – jakie rośliny ją lubią?
Wśród roślin, które szczególnie upodobały sobie żyzne, próchniczne gleby, znajdują się
np.:
 Pnącza, zwłaszcza powojniki, które lubią żyzną glebę o pH 6-7;
 Rododendrony preferujące glebę kwaśną, o pH 3,5-5,5;
 Wrzosy i wrzośce, których prawidłowy wzrost zależy od typu gleby i jej pH 3,5-4,5;
 Hortensje, które muszą być uprawiane w glebie zasobnej, żyznej i głęboko
uprawionej;
 Konwalie naturalnie występujące w lasach, a więc lubiące gleby bogate w
próchnicę;
 Piwonie wymagające podłoża niezbyt zwięzłego, ale żyznego i próchnicznego;
 Trawy ozdobne preferujące przepuszczalną, zasobną glebę, bez nadmiaru wilgoci.

Próchnica glebowa to idealny nawóz dla wielu roślin – naturalny, bogaty we wszystkie
potrzebne składniki odżywcze, poprawiający wzrost, kwitnienie i owocowanie. Warto
korzystać z tego ogrodniczego złota.

Źródła:
 https://www.ekologia.pl/wiedza/slowniki/leksykon-ekologii-i-ochrony-
srodowiska/prochnica-glebowa
 https://www.modr.mazowsze.pl/porady-dla-rolnikow/produkcja-roslinna/1759-co-
wplywa-na-zasobnosc-prochnicy-w-glebie
 https://modr.pl/sites/default/files/brochures/jak_poprawic_zyznosc_gleby.pdf

Próchnica glebowa, nazywana inaczej humusem (od procesu rozkładu - humifikacji), jest
kluczowym składnikiem żyznej gleby. Ta naturalna mieszanka lubiana przez większość
gatunków roślin sprawia, że rosną one szybciej i kwitną bujniej.
Dowiedz się, jak powstaje próchnica glebowa i jak ją wykorzystać w ogrodzie.

Próchnica glebowa – jak powstaje?
Humus to część organiczna gleby powstała w większości z roślin, np. liści, gałęzi, suchej
trawy, owoców, ale również z rozłożonych przez glebowe mikroorganizmy szczątek
zwierząt i ich odchodów. Próchnica glebowa jest dodatkowo wzbogacana przez grzyby,
bakterie i dżdżownice żerujące na szczątkach.
Najważniejsze pierwiastki zawarte w humusie to:
 Azot – niezbędny do budowania tkanek roślin, wpływający na ich prawidłowy
rozwój i zieloną barwę, wydłużający proces wegetacji.
 Wapń – wchodzący w skład ścian komórkowych roślin, wpływający na rozwój
korzeni i budowę owoców, nadający roślinom wytrzymałość.

Aż 80% organicznej gleby składa się właśnie z próchnicy, która z kolei dzieli się na
prehumus, który jest nie do końca zhumifikowanymi szczątkami oraz humus, będący
szczątkami w stopniu zaawansowanym. W rolnictwie to właśnie humus jest nazywany
prawdziwą próchnicą glebową.
Proces powstawania próchnicy nie zależy wyłącznie od mikroorganizmów, ale również od
działalności człowieka na danym terenie, od ukształtowania terenu, panującego klimatu
oraz ilości czasu, który upłynie.
Wyróżnia się trzy typy próchnicy glebowej:
 Mor – próchnica glebowa występująca w lasach liściastych;
 Moder – próchnica glebowa w lasach mieszanych i na terenach górzystych;
 Mull – próchnica występująca w glebach uprawnych i czarnoziemach.
Często do gleby jest wprowadzany np. obornik, kompost czy słoma, które wpływają w
określony sposób na skład próchnicy glebowej.
Występuje również humus wodny, występujący w warunkach wilgotnych, dzielący się na
próchnicę murszową, torfową i gytiową.

Próchnica glebowa – czemu służy?

Obecność próchnicy glebowej jest kluczowa dla prawidłowego rozwoju wielu gatunków
roślin.
Sprawia, że związki mineralne, przede wszystkim azot i potas, są wolniej wypłukiwane z
gleby, co sprawia, że rosnące w niej rośliny nie cierpią na niedobory potrzebnych
składników odżywczych.
Rośliny takie mogą bez przeszkód pobierać związki mineralne z podłoża, co przekłada się
korzystnie na ich wzrost, rozwój, kwitnienie czy owocowanie.
Można więc powiedzieć, że próchnica glebowa decyduje o żyzności i urodzajności
podłoża.
Próchnica ma również zdolność do zatrzymywania wody w glebie i hamowania rozwoju
niektórych zagrażających roślinom patogenów.
Gleba bogata w próchnicę jest lepka, porowata, zwięzła, szybciej się nagrzewa i ma
większą pojemność wodną.
Naturalna materia organiczna tworzy się bardzo długo, nawet kilkaset lat, jest zatem
bardzo cenna dla rolników i ogrodników. Niestety Polska nie jest bogata w próchnicę
glebową, mamy jej zaledwie 0,6-6%, w zależności od regionu, co w porównaniu do innych
krajów Unii Europejskiej nie jest szczególnym wynikiem.
Gleba ubożeje w próchnicę głównie w wyniku coraz mniejszej liczby hodowli roślin
wieloletnich i międzyplonów, a zwiększenia się liczby tzw. monokultur, co oznacza brak
różnorodności.

Próchnica glebowa – jakie rośliny ją lubią?
Wśród roślin, które szczególnie upodobały sobie żyzne, próchniczne gleby, znajdują się
np.:
 Pnącza, zwłaszcza powojniki, które lubią żyzną glebę o pH 6-7;
 Rododendrony preferujące glebę kwaśną, o pH 3,5-5,5;
 Wrzosy i wrzośce, których prawidłowy wzrost zależy od typu gleby i jej pH 3,5-4,5;
 Hortensje, które muszą być uprawiane w glebie zasobnej, żyznej i głęboko
uprawionej;
 Konwalie naturalnie występujące w lasach, a więc lubiące gleby bogate w
próchnicę;
 Piwonie wymagające podłoża niezbyt zwięzłego, ale żyznego i próchnicznego;
 Trawy ozdobne preferujące przepuszczalną, zasobną glebę, bez nadmiaru wilgoci.

Próchnica glebowa to idealny nawóz dla wielu roślin – naturalny, bogaty we wszystkie
potrzebne składniki odżywcze, poprawiający wzrost, kwitnienie i owocowanie. Warto
korzystać z tego ogrodniczego złota.

Źródła:
 https://www.ekologia.pl/wiedza/slowniki/leksykon-ekologii-i-ochrony-
srodowiska/prochnica-glebowa
 https://www.modr.mazowsze.pl/porady-dla-rolnikow/produkcja-roslinna/1759-co-
wplywa-na-zasobnosc-prochnicy-w-glebie
 https://modr.pl/sites/default/files/brochures/jak_poprawic_zyznosc_gleby.pdf

Podobne artykuły

Ogród

Turkuć podjadek – jak się go pozbyć?

Czytaj więcej >

Ogród

Juka domowa: Jak uprawiać tę egzotyczną roślinę?

Czytaj więcej >

Ogród

Lubczyk ogrodowy – uprawa i pielęgnacja

Czytaj więcej >

Ogród

Liliowce – stwórz kolorowy zakątek w swoim ogrodzie

Czytaj więcej >

Ogród

Lawenda podbija polskie skalniaki

Czytaj więcej >

Ogród

Narcyzy w domu i ogrodzie

Czytaj więcej >